Tahminlerime göre 2011 yılına damgayı vuracak olan firma Facebook. 2009-2010 Apple ve Google yılıydı ama kesinlikle “2011 Facebook Yılı ©” olacak. Öncelikle kişilerin İnternet Profili olma yolunda çok büyük adımlar atan Facebook, okul arkadaşlığı topluluğunu çok uzun süre önce stratejik olarak bıraktı. Tahminlerime göre friendfeed kitlesini de kendine çekmek istiyor. Belki buna FF’yi en fazla kullanan Türk Halkı olarak biz direneceğiz.

Socialbakers tarafından yayınlanan veriler ilginç sonuçlar içeriyor.

• Ülkemizden son 1 ayda Facebook’a 830,540 kişi katılmış.
• Bu artış Facebook üye sayısını +%3.44 oranında etkilemiş.
• Son eklemelerle ülkemizdeki facebook kullanıcı sayısı 24,143,980 kişi
• Facebook’u en fazla kullanan yaş aralığı 18-24
• Aynı rakamları incelediğimizde 13-17 arasındaki gençlerin, yani ortaöğretim kurumlarındaki gençlerinde ilgisi dikkat çekici.
• Kullanıcıların %64‘ü erkek, %36‘ı kadın.
• Kalabalık anlamında 4.sırada olduğumuz Facebook’ta reklam değeri anlamında ancak 131. sıradayız.

Aslında en dikkat çekici ve takip edilmesi gereken rakam bu reklam değeri. En değerli üye kitlesi $0.83 CPC değeri ile Rusya. Ve Rusya son bir ayda Facebook üye sayısını +25.68 oranında etkileyen bir ülke. Rusyayı ABD $0.70 CPC değeri ile takip ediyor ve son bir aydaki popülasyon etkisi +%2.19. Ülkemizin CPC  değeri $0.11. Bir alt sırada aynı rakama sahip Afganistan, bir üst sırada $0.12 ile Virgin Adaları var.

Bazen kendi aramızda Facebook’un Deals (Fırsat Satışı), Places (Mekan Rehberi) gibi yeni modülleri neden ülkemizde çok geç hayata geçirdiği sorusunu soruyoruz. Tartışıyoruz. Cevabını rakampalrda aramakta fayda var.

Yukarıdaki grafik ülkemizden katılım sayılarını gösteriyor. Son zamanlarda katılım hızının arttığı da dikkat çekici. Buradan girişimci toplantılarında sosyal network’ lere para yatırmayı ön şart kabul etmeyen ve pastayı atıl bırakan yatırımcılara, tekrar düşünmeleri konusunda çağrıda bulunuyorum. Ve daha önce yazdığım lokal girişim makalesini de şiddetle tavsiye ediyorum.

Artık yeni projelerimizde Facebook Fan sayfasından öte, Facebook uygulama temelli bir Sosyal Medya planına önem vermenin daha da etkili olacağını düşünüyorum. Uygulamalara sayfalardan daha fazla etkileşim sağlamamızı ve dinamik etkileşimlere izin veren kampanyalar yapmamızı daha olanaklı kılar.

Uygulama konusunda fikirlerinizi, teknik sorunlarınızı bana danışabiliriz.

Daha sonra Facebook ile ilgili incelemelerime devam edeceğim. Ve kapatırken sizi aşağıdaki görüntü ile bırakıyorum.

Son zamanlarda facebook’un arkadaşlar ile iletişim için ya da sayfa beğenmek için “atıl” bir ürün olduğunu düşünmeye başlamıştım ki, Facebook tarafı buna cevap verdi ve yeni bir profil anlayışı ile karşıma çıktı. Birazdan paylaşacağım özelliklerden anlaşılıyorki facebook “profil” kelimesinin hakkını vermek istiyor ve bence internette kullanacağımız hesapların merkezindeki profil olma anlamında çok yol katetti ve sağa sola para saçan Google’ı bu anlamda fersah fersah geçti.

Yeni gelişmelerden anlıyorum ki Facebook, iş ve çevremizi daha etkin bir şekilde işin içine sokmak istiyor. Aile, üniversite ve İş arkadaşları tarzı yaptığı klasman ile daha önce devreye aldığı “liste” özelliğini daha da geliştirmiş görünüyor.

Bu yeni tasarım Facebook Mail sisteminin tanıtımında gördüğümüz ekran görüntülerine de benziyor; yani yakın bir zamanda facebook mail özelliği de hayatımıza girecektir.

İşte yeni özellikler:

Profil Kısa Özetim

Profil sayfasına ilk girdiğimizde facebook bize kendimiz ve ilgili kişi hakkında hemen bir paragraflık bir hikaye anlatıyor. Hangi okulda okuduk, çalıştığımız işyeri, doğum tarihi ve kiminle evli olduğumuz gibi aslında yeni bir kişi ile tanıştığımızda öğrenmemiz gereken en temel bilgileri bir çırpıda sunup, fotoğraf galerimizden ve etiketlendiğimiz fotoğraflardan da bir kesit gösteriyor. Gayet mantıklı ve üzerinde düşünülmüş bir detay.

Ortak İlgi Alanları

Sözkonusu profil olunca facebook bunu iyi biliyor ve sizinle aynı etkinliğe katılanları aynı şeyleri yapanları aynı takımı tutanları gruplayarak gösteriyor.

En İyi Arkadaşlarınız

En iyi arkadaşınız kimdir. Muhtemelen en çok görüştüğünüz. Facebook işte bu varsayımdan hareketle en çok etkileşimde olduğunuz en iyi arkadaşlarınızı listeliyor. Bunu yaparken iş ve üniversite arkadaşlarınızı da ayrı tutmuyor tabi.

Arkadaşlarının Ortak Yanlarını Gör

Kaç arkadaşın evli. Kaç tanesi Matrix’i seviyor. Ya da yürüyüş yapıyor. İşte bu sorulara cevapta facebook’tan geliyor. Yeni profilde arkadaşlarınızın ortak yanlarını sayılarla görebiliyorsunuz.

Sadece İlgili Arkadaş Grubu için Offline Görünme Özelliği

İşte tam da aradığım özellik.

Daha Kolay Navigasyon

Navigasyon bir web sitesinin en çok üzerinde durulması gereken teknik başlığıdır. Facebook bu konuda hünerini, tabi ki teknik analizlere dayanarak, konuşturdu ve yeni menü yapısıyla daha hızlı alt başlıklara ve bölümlere erişimi sağladı.Darısı inploid.com’un başına:)

Son söz olarak zaten bir süredir facebook’u profil temelli kullanımım artmıştı. Bu yeni özelliklerle daha etkin kullanım olanağı sunulacaktır. Aslında facebook içinde xing tarzı özel bir uygulama ile “Facebook Business” bölümünün olmasından yanayım ama facebook geliştirme yapmadan profilde kalacağını açıkladı. Ama insanların kullanım istatistiklerine bakarak bu yönde de bir çalışma yapacaktır. Biliyoruz ki artık facebook mikro sitelerin ve firma ile kişilerin kişisel yayın organı oldu. Bu yönde business uygulamaların da geliştirilmesinin zamanı geldi de geçiyor.

Facebook’un yeni yapısıyla birlikte uygulama kısmına biraz daha önem verip, belki ileride ücretli satılacak ve alanı daha geniş uygulamaların ortaya çıkabileceğini düşünüyorum. Facebook’un oyunlar için devreye aldığı kredi sistemi uygulama satın almak ve hatta ileride e-ticaret için kullanılabilir. Buradaki kaynağı göreceklerine eminim. Özellikle groupon’nun bu kadar değer kazandığı bir zamanda.

Yeni profili denemek isteyenler için link:

http://www.facebook.com/about/profile/

Gitmem gereken bir filmdi…
Gittim, beğendim; yazılım ve internet ile ilgilenen herkesin gitmesinde fayda var. “Bu facebook nasıl kuruldu” sorusuna yanıt arayan sektörle alakasız kişilerin anlayabşleceği bir film değildi.

Eğer bu film bir şaka değilse, bizim ülkemizdeki birazdan anlatacağım konulara bakış açısındaki çarpıklık hemen ortaya çıkıyor ve bu ortamda bizden bu tarz “global” girişimler zor çıkar.

Evet şaka değilse… Senaryoya kimse itiraz etmediyse ana konu haricinde çıkarılacak çok ders var. Hatta ben facebook nasıl kurulmuş onunla ilgilenmiyorum. Benim ilgimi filmde, üniversite ortamı, proje ve yeni fikirlere yaklaşım gibi konular çekti.Çıkarılacak çok ama çok ders var.

Benim dikkatimi çeken konular şu şekilde:

• İnanmak: dikkat ederseniz projeye inanmak demedim. Başlangıç olarak insanların birbirine inanması. Önemli bir fikirle bir arkadaşımıza gittiğimizde bize inanıp “ciddiyetle” bu fikre yaklaşması çok önemli. Sanırım bizde bu yok. Evet bir çok ortak girişim denedik ama devamı gelmedi. Hep bir şeylere inanç eksik kaldı.
• Üniversite ortamı: Harward’ da öğrenciler için bir şey icat etmek, iş aramaktan daha kolaydır! Bunun üzerine söylenebilecek bir şey var mı? İdeolojiden arınmış yalın bir düşünce. Açık ve net söylüyorum biz de sosyal bilimler ve siyaset için “ağzının olması” yeterli olduğu için bu konulardaki boş tartışmalar bitmiyor. İş teknik bilgiye geldiğinde hep sınıfta kalıyoruz.
• Çevre: Filmde dikkatimi çeken noktalardan biri bilgisayarın “ciddi” anlamda kullanıldığı. İletişim, paylaşım en başta gelen kullanım alanları. Bizim yurtlardaki bilgisayar odalarının “internet kafe” olmaktan öte gidemediği aşikar.
• Lokallik: Dikkat ederseniz ilk ses getiren uygulama okul içinde ortaya çıkıyor. Şimdi oturup düşünelip bizim okul yurtlarında ya da evde kalan kişiler bir proje düşündüklerinde en iyimser Türkiye genelini düşünür. Neden? Çünkü hemen köşeyi dönmek isterler. Hemen o yaşadıkları sefil hayattan popstar gibi kurtulmak isterler. Abi önce bir okulundaki hatta sınıfındaki kişiler için bir uygulama yap. Bekle, gözlemle, dinle, tecrübe kazan, anla. Sonra zaten bu tecrübeye proje geliştirebilecek bir kafaya sahip olduğuna göre, bir şeyler katar daha üst seviyede bir uygulama geliştirebilirsin.
• Fikir Hakkı: Evet filmdeki en can alıcı noktalardan biri fikrin ne kadar değerli olduğuna yönelik. Belki Mark, Anka kulübünün kodlarını kullanmadı ama itiraf edelim onlardan daha değerli bir şey aldı: Kıvılcım. Bunu hepimiz yaşıyoruz. Bazen iki kişi yola çıkıyor ama diğeri bırakıyor, iş bir kişiye kalıyor. Bu noktada bile belki izlerken onların hakkı değildi diyebilirsiniz ama sadece “emaillere” dayanarak dahi “hak” kazanılabiliyor. Fikirlerimizi korumalıyız özetle.
• Reklam: Reklam konusunda pastanın ne kadar geniş olduğu açık. 2 öğrenci ciddi anlattığı müddetçe bir pay kapabileceğini bize açıkça gösteriyor. Yerki ürünümüz bir değer yaratsın.
• Eğitim/Öğretim Nedir? Bizim eğitim sistemimizin temelinin memur mantığında tek düze insan yetiştirmek olduğunu her zaman belirtirim. Okumalı ve okuduğumuz alana uygun bir iş bulup yaşayıp, zamanı geldiğinde de ölüp gitmeliyiz. Bu aşılanır. Bu fikri sindiremeyen deli gömleği giydirilen kişilerde 1.nesil girişimci ve ardından yatırımcı olur. Konuyla alakası şurada. Bu filmi izlerken “bu çocuklar okulu bırakıp başka işlerle neden uğraşıyorlar” diyebilirsiniz. Ama bu bilgi çağında öğretimin yanındaki eğitimin yani çocuğu adam etme düşüncesinin yerini bence çocuğa yaratma duygusunu aşılama, fırsatları görme bilinci gibi daha geniş bir vizyon aldı, almalı. Yeni nesilin adam olmaya ihtiyacı yok. Zamanı geldiğinde onlar adam olacak ve tek düze vatandaş mantığından daha fazla yarar sağlayacaklar bu ülkeye.
• Aile: Mark’ın aile yapısına hiç değinilmemiş. Çocuk projeyle yatıyor projeyle kalkıyor.Bu nasıl bir motivasyondur? Bu ülkede aile faktörü bu şekilde olabilir mi? Hayatımın 3-4 yılında ailesel nedenle zaman kaybetmiş biri olarak bunu düşünmeden edemiyorum.

Çıkarılacak çok ders var. Farkına varılması gereken çok şey var. Elimizdeki ülkenin ve pazarın kıymetini anladığımızda umarım geç kalmayız. İnternet global ama önce mahallemize uygulama geliştirmemizde fayda var.

Uzun bir süredir FriendFeed ve Twitter üyesiyim. Başlangıçtan buyana Twitter’ a FriendFeed(FF) kadar ısına masam da aktif olarak kullanmaya çalışıyorum. Son zamanlarda bu iki mecrada akan bilginin kalitesinde (Bunu iş anlamında bana yararlı içerikler ile ölçüyorum) bir düşme görüyorum. Özellikle FriendFeed’ de başlangıçta bir çok değerli insanın fikrinden yararlansam da, faydalı içeriklere ve etkinlik bilgilerine erişmem mümkün olsa da son zamanlarda ülkemizde sosyal medyada bir dönemin kapandığına inanıyorum. Artık başlangıç ve anlama sürecinden çıkıp kendini bulma dönemine doğru ilerliyoruz.

Başlangıçta yararlandığım kişilerin ürettiği bilgiler bana göre gereksiz bir çok feed’ in içinde kayboluyor. Daha etkin filtreleme seçenekleri ile buları düzenlemek ve daha kontrollü bir yapı kurmak gerekiyor. İş ve eğlence için kullanılan sosyal ağlar, bazen birbirine karışabiliyor. Ben FF’yi başlangıçta daha sektörsel kullanma eğiliminde iken şimdi mizansel ve geek bilgilerin havada uçuştuğunu görüyorum. Benim gibi düşünen çoğu kişinin rahatsız olduğu ortak problem evcil hayvan ve cinsel içerikli mesajlar.

Sözün özü, sosyal medyada takip ettiğiniz kişileri de seçmeniz gerektiğidir. Çoğu karşı çıksa da tecrübelerim anonim (gerçek ad ve soyadını belirtmeyen kullanıcılar) kullanıcıların kalitesiz içerik ürettiği yönünde. Bu noktada filtrelerinizin dayanak noktası bu olabilir. Diğer bir nokta da takip ettiğiniz kişileri bir süre izleyerek ürettikleri içeriğe göre ilgili liste ve gruba taşımak olabilir.

Günümüzde bu bilgi kirliliğinin önüne geçmek için çok kolay üye olunamayan özel networkler kurulmaya başladı ve üye sayıları da giderek artmaktadır. Kişi olarak sosyal medya mecralarına yaklaşımımızı sık sık gözden geçirip duruşumuzu güncel tutmalıyız.