Yeni Bebek: Proje!

Proje Felsefesi 11 Ocak 2009 | 0 Comments

Nil Timsahı! Nam-ı Değer ProjeProje Bilimi üzerine hayatını adayanlar bilir! Proje bir canlıdır! Doğar, Yaşar, Ölür(/inthar eder).

Fakat proje bir çocuktan ya da evde beslediğimiz bir kediden çok bahçemizde baktığımız Nil Timsahı‘ na benzer. Kontrol etmesi zordur. Ve dikkat etmezsek bizi yaralayabilir.

Bu makale ile projenin doğumu ve yaşam süreci boyunca gelişiminin aşamaları incelenecektir. Burada anlatılan teorik bilgidir ve uluslararası standartlarda anlatılan hikayelerin! bir özetidir. Hikaye diyorum çünkü bu standartlar oluşturulurken projeyi gerçekleştirirecek ekibin T9 cyborg’ ler varsayıldığı düşüncesindeyim. İnsan olan her işte teori işlemez. Çünkü hayatı olmasa da insanı metafizik öğeler yönetir. Projenin metafizik yanına başka bir yazıda yer vereceğim.

Proje Aşamaları


Yukarıdaki fotoğrafta bir proje sürecinin standart döngüsü yer almaktadır. Başlangıç ile başlayan fikir aşaması benim Ö.Y.P dediğim Projenin Ölümü(bitirilmesi) ya da proje ile eldeedilen değerlerin kullanılması ile başka bir projelendirmenin yapılması şeklinde son bulur. İşletme faaliyetinin gerçekleştiği bölüme “Yaşam Süreci” dememin ana amacı, hiç bir projenin sonsuza kadar devam etmeyeceği ve bir gün kesinlikle sonlandıralacağı gerçeğidir.

Şimdi işin biraz daha derinine inip bu aşamaların detaylarına bakalım.

Başlangıç

IEEE/EIA 12207 yazılım geliştirme dökümanlarında Başlangıç aşaması için şu ifadeyi kullanır: “Her proje mutlaka kullanıcının ortaya koyduğu gereksinimleri karşılamak üzere gerçekleştrilir.

Bu tanımda bir şey eksik. Girişimcilik…

Neden? Çünkü bu stadartlar klasik yazılım projeleri için yazılmıştır. Günümüz özellikle web tabanlı projelerde proje başarısı, hedef kitlenin o an farkında olmadığı ama kullandığında rating vereceği fikirlere bağlıdır!

Şimdi bu stadart tanımı ve yeni tanımı tek bir kelimeye indirgeyelim. Projenin başlangıç aşaması bir FİKİR ile başlar.

Gereksinimlerin Ortaya Koyulması

İster standart bir yazılım projesi olsun ister girişimci bir proje olsun, kendiliğinden ya da hedef kitlenin modellenmesi sonucu bazı gereksinimler ortaya çıkarılır. Projenin başarılı bir yaşam süreci sürmesinin sağlanmasında burada ortaya çıkan gereksinimler çok önemlidir.

Eğer hedef kitlemizi çok iyi tanımlayabilirsek onların gereksinimlerinide aynı netlikte ortaya koyabilmemiz gerekmektedir. Sonuçta basit düşünürsek temel mantık projeyi kullanacak insanların bir fayda sağlamasıdır.

Biz hedef kitle olarak 20-27 yaş arasındaki öğrecileri belirleyip, gereksinimlerimizi netleştirirken 20-30 yaş öğrenci ve çalışan kişileri hedef alırsak proje amacında bir sapma yaşanacaktır. Dolaylı olarak Proje Yaşam süresi daha kısa olacaktır.

Bu aşamada yapılması gereken çok iyi bir inceleme ve planlama çalışmasıdır. İnceleme ve planlamanın bir diğer yüzü de maliyet analizidir. Kısaca yapılacak bir proje maliyetinedeğecek midir? Bunun net bir şekilde ortaya koyulması gerekir. 

Maliyet analizi yapılırken dikkat edilecek etmenler şunlardır:

  1. Personel
  2. Ekip: Personelin bir bütün olarak çalışması için gerekli olan ortam ve araçların maliyeti.
  3. Uygulama: Lisans, araştırma, iletişim, güvenlik
  4. Edinme: Danışmanlık, satın alınacak betikler veya modüller. 
  5. Çalıştırma Maaliyeti: Server, Internet Hattı, Kurulum maaliyeti, İdari personel
  6. Proje Maaliyetleri: Sözleşmeler, Şirket Kurulumu gibi yasal işlem maaliyetleri
  7. Yaşam Süreci Maliyetleri: İşletici personel, entegre ticari paket maliyetleri, kiralar,enerji, bakım ve temizlik.
Geliştirme Süreci
Ekibin düşünceleri uzman bir sisteme dönüştürme aşaması. Metafizikle iç içe olduğunu düşündüğüm süreç. İnsan faktörünün en belirgin şekilde hissedildiği aşamadır.
Geliştirme sürecinin temel ihtyacı kontrollü yapılasıdır. Buna neden ihtiyaç dedim? Bir ihtiyaç karşılanmazsa huzursuzluk! ve başarısızlık baş gösterir.
Yazılım geliştirme için internette bir çok deneyimli! arkadaşın aslında uygullamadıkları bir çok fikir öbeklerini bulabilirsiniz. Ama pratikte başarısız (özellikle ülkemizde) olan bu sistemlerin temel eksikliği ekibi bir makina gibi görmekten geçer.
Sadece düşünce kullanılarak üretilen bir sistemin, bu düşüncelerle iç içe olan duygulardan etkilenmemesini beklemek, en masum haliyle, bir çarpıtmadır.
Bu geliştirme sürecinde ekibin kontrol altına alınması için astrolojiden yararlanmak bile doğru bir yöntemdir. 
Yazılım geliştirme teknikleri hakkında daha detaylı ve ülkemiz gerçekleriyle örtüşen bir makaleyi daha sonra yazmayı planlıyorum.
Risk Yönetimi
Ülkemizde yazılımın başka sektörlerden etkilendiğinin en somut belirtisi risk yönetimidir. Ülkemizde insanlar riskin, kaba tabirle, projenin tutup tutmayacağında olduğu fikrinden bir türlü kopamazlar. Ama asıl risk projenin büyütülmesi, 18 yaşına getirilmesi aşamasındadır.
Bu fikrimi kanıtlayan en büyük dayanağım, ülkemizde bilgisayar gören, bilgisayara dokunan her bir vatandaşımızın neredeyse bir proje fikrinin olması, hatta büyük çoğunluğunun gerçekleştirmeye çabalaması ama gece rüyalarına giren risklerin “tutar mı tutmaz mı” olmasıdır.
Risk olarak proje geliştren ekibin görülmemesinin en büyük nedeni, bir bilgisayarın başında günde 8-10 SAAT OTURAN RAHATI YERİNDE! BİR EKİBİN NASIL RİSK OLUŞTURULACAĞININ KESTİRİLMEMESİDİR.
Bu sektörde yapılan risk analizlerinin, yazılımı bir ev inşaatı gibi elealması son bulmadıkça, yazılım bir sektör olmaz, başarılı proje oranı da artamaz.
Riskin bir diğer tarafını da aslında projeyi düşünen ve planlayan, hayata geçmesi için finansör olan kişilerin niteliği aslında yazılım açısından niteliksiği oluşturmaktadır. Ve şu aşamada bu riskin kağıt üzerine aktarılması çok çok zordur. Ego’ dan muaf olmak ve mikro yönetici yapısında olmamak şarttır.
Sonuç:
Şu anda dünyada proje yönetim standartlarındaki asıl sorun eski usül projelerle yeni girişimci projelerinin  teorik örtüşmemesidir.
Ülkemizde ise sorunun kaynağı sektör olamayan yazılım ile başlamakta. Ekip risk analizi ve maaliyet analizi sorunları ile devam etmektedir.
Sonraki makalelerimde, özellikle yazılım sektörü ve risk analizleri hakkında denemelerime yer vereceğim.
>devam edecek<

Etiketler: , , ,



Yorum Gönder